A cewar rahoton Kamfanin Dillancin Labaran Hauza daga Tehran, shugaban ƙasar Iran, Dr. Mas'ud Pezeshkian, a cikin saƙon da ya aika ga mutanen Amurka da kuma ga waɗanda suke neman gaskiya da rayuwa mafi kyau a cikin rikice‑rikicen bayanai da labaran da ake ƙirƙira, shugaban ya jaddada cewa hare‑haren baya‑bayan nan da Amurka ta kaddamar daga sansanoninta a yankin sun tabbatar da cewa irin wannan kasancewa ta soja a yankin barazana ce. Saboda haka, ya ce a fili yake cewa babu wata ƙasa da za ta daina ƙarfafa ƙarfin kare kanta a irin wannan yanayi. Ya ƙara da cewa duniya a yau ta kai wani matsayi inda ci gaba da tafarkin gaba da juna ya fi kowane lokaci tsada kuma mara amfani. A cewarsa, zaɓin tsakanin gaba da juna ko kuma mu’amala da juna zaɓi ne na gaskiya kuma mai muhimmanci, wanda sakamakonsa zai shafi makomar al’ummomi masu zuwa.
Shugaban ƙasar ya kuma bayyana cewa Iran a cikin dubban shekarun tarihinta mai girma ta fuskanci masu kai hari da yawa, amma a ƙarshe ba abin da ya rage daga gare su face sunan kunya a tarihin duniya, yayin da Iran ta ci gaba da tsayawa cikin daraja.
Ga cikakken saƙon shugaban ga mutanen Amurka:
Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jin ƙai.
Zuwa ga mutanen Amurka da kuma waɗanda ke neman gaskiya da rayuwa mafi kyau a cikin dimbin labaran da aka karkatar.
Iran, da wannan suna, wannan asali da wannan wanzuwa, ɗaya ce daga cikin tsofaffin wayewar da suka ci gaba a tarihin bil’adama. Duk da cewa ta samu fifiko na tarihi da na yanayin ƙasa a lokuta da dama, a tarihin ta na zamani ba ta taɓa zaɓar hanyar neman yaƙi, kai hari, mulkin mallaka ko mamaya ba. Duk da cewa ta fuskanci mamaya, hare‑hare da matsin lamba daga manyan ƙasashe, kuma duk da cewa tana da ƙarfi na soja fiye da wasu makwabtan ta, Iran ba ta taɓa fara yaƙi ba, amma tana kare kanta tare da tilasta masu kai hari su ja da baya.
Al’ummar Iran ba su da wata ƙiyayya da al’ummomin wasu ƙasashe, ciki har da mutanen Amurka, Turai ko makwabtan su. Ko da lokacin da suka fuskanci tsoma bakin gwamnatocin waje a tarihin su, Iranawa sun rika bambance tsakanin al’umma da gwamnatoci. Wannan ba matsayi na ɗan lokaci ba ne, illa al’ada ce mai zurfi a cikin tunani da al’adar wannan al’umma.
Saboda haka, ƙirƙirar hoton Iran a matsayin barazana ba ya dacewa da gaskiyar tarihi ko kuma da gaskiyar abin da ke faruwa a yau. Wannan hoton sakamakon bukatun siyasa da tattalin arziki na wasu tsarin iko ne; wato bukatar ƙirƙirar abokin gaba domin a ba da hujjar matsin lamba, a ci gaba da rinjayar soja, a tallafawa masana’antar makamai, da kuma sarrafa kasuwannin dabarun duniya. A cikin irin wannan tsarin, idan babu barazana, sai a ƙirƙire ta.
Saboda wannan tunanin ne a yau aka tara mafi yawan sojoji, sansanonin soja da karfin soja na Amurka a kusa da Iran, duk da cewa tun daga farkon kafuwar Amurka Iran ba ta taɓa fara yaƙi ba. Hare‑haren da Amurka ta kai kwanan nan daga waɗannan sansanoni sun nuna barazanar da irin wannan kasancewa ke haifarwa. Saboda haka a bayyane yake cewa kowace ƙasa za ta ƙarfafa ƙarfin kare kanta. Abin da Iran ta yi kuma take yi kariya ce kawai, ba fara yaƙi ba.
Dangantakar Iran da Amurka ba ta fara da gaba ba. A baya hulɗar tsakanin al’ummomin biyu ta kasance cikin natsuwa. Amma juyin juya halin da ya faru a shekarar 1953 lokacin da aka yi juyin mulki kan gwamnatin Iran saboda batun ƙwace albarkatun ƙasa. Wannan mataki ya dakatar da tsarin dimokuraɗiyya, ya dawo da mulkin kama‑karya, kuma ya haifar da rashin amincewa a cikin zukatan Iranawa game da manufofin Amurka. Wannan rashin amincewa ya ƙara tsananta da goyon bayan Amurka ga gwamnatin kafin juyin juya hali, goyon bayan Saddam Hussain a yaƙin Iran da Iraki, kakaba tsauraran takunkumi na shekaru da dama, da kuma hare‑haren soja kai tsaye kan Iran.
Duk da wannan matsin lamba, Iran ba ta raunana ba. A maimakon haka ta sami ci gaba a fannoni da dama, matakin ilimi ya ninka sau uku daga kashi 30 zuwa kashi 90, ilimi a jami’o’i ya faɗaɗa, an samu ci gaba a fasahohi na zamani, an inganta ayyukan lafiya, kuma an gina manyan kayayyakin more rayuwa a ƙasar. Wadannan abubuwa gaskiya ne da za a iya gani ba tare da la’akari da labaran kafofin watsa labarai ba.
Duk da haka, ba za a iya musun mummunan tasirin takunkumi, yaƙi da hare‑hare kan rayuwar al’ummar Iran ba. Ci gaba da ayyukan soja, ciki har da hare‑haren da aka kai kwanan nan, a dabi’a zai shafi yadda al’umma ke ji. Wannan gaskiya ce ta ɗan Adam: mutanen da suke biyan kuɗin yaƙi da rayukansu, gidajensu da makomarsu ba za su kasance ba tare da martani ba.
A cikin wannan yanayi akwai tambaya mai muhimmanci, wannan yaƙi a zahiri wane anfani yake da shi ga mutanen Amurka? Wane irin barazana ta ainihi ce daga Iran da za ta iya ba da hujjar irin waɗannan matakai? Shin kashe yara marasa laifi, lalata cibiyoyin magungunan kansa, ko kuma barazanar jefa wata al’umma zuwa “zamanin dutse” na kawo wani anfani ne ga Amurka face lalata martabarta a duniya?
Iran ta bi hanyar tattaunawa, ta cimma yarjejeniya kuma ta cika alkawuranta. Amma ficewar Amurka daga yarjejeniyar da kuma komawa ga hanyar rikici, har ma da kai hari sau biyu yayin da ake cikin tattaunawa, matakai ne masu illa da gwamnatin Amurka ta ɗauka domin biyan bukatun masu neman mamaya.
Fara kai hare‑hare kan muhimman kayayyakin more rayuwa na Iran, ciki har da cibiyoyin makamashi da masana’antu, kai hari ne kai tsaye ga al’ummar Iran. Baya ga cewa hakan laifin yaƙi ne, sakamakonsa ba zai tsaya a iyakokin Iran ba. Zai ƙara rashin kwanciyar hankali, zai ƙara asarar rayuka da tattalin arziki, kuma zai haifar da sabon zagayen ƙiyayya da tashin hankali wanda tasirinsa zai daɗe yana ci gaba. Wannan hanya ba alamar ƙarfi ba ce, illa alamar ruɗani da gazawa wajen samun mafita mai ɗorewa.
Shin ba gaskiya ba ne cewa Amurka ta shiga wannan rikici a matsayin wakiliyar Isra’ila kuma da ƙarfafawarta? Shin ba gaskiya ba ne cewa Isra’ila ta yi ƙoƙarin karkatar da hankalin duniya daga laifukanta ta hanyar nuna Iran a matsayin wata barazana? Shin ba gaskiya ba ne cewa Isra’ila na son Amurka ta yi wannan yaƙi da Iran har zuwa ƙarshe ta hanyar amfani da sojojin Amurka da kuɗin harajin Amurkawa, yayin da ita ke zaune a cikin aminci? A gaskiya, shin a yau a cikin jerin abubuwan da gwamnatin Amurka ta fi mayar da hankali a kai, “Amurka farko” ce?
Ina gayyatarku ku dubi gaskiya maimakon tallace‑tallacen kafofin watsa labarai da suke wani ɓangare na wannan yaƙi. Ku tambayi abokanku da suka ziyarci Iran, ku duba yawan Iranawa da suka yi karatu a ƙasar su sannan suka zama malamai a manyan jami’o’in duniya ko kuma suke aiki a manyan kamfanoni. Shin wannan gaskiya ta dace da hoton da kafofin watsa labarai suke nunawa game da Iran?
Duniya a yau ta kai wani mataki inda ci gaba da tafarkin gaba da juna ya zama mai tsada kuma mara amfani. Zaɓin tsakanin gaba da juna da kuma mu’amala zaɓi ne na gaske wanda zai shafi makomar al’umma masu zuwa. Iran, a cikin dubban shekarun tarihinta, ta ga masu kai hari da yawa; amma a ƙarshe abin da ya rage daga gare su shi ne sunan da yake cike da kunya a tarihi, yayin da Iran ta ci gaba da tsayawa cikin daraja.
Mas'ud Pezeshkian
Shugaban Ƙasar Jamhuriyar Musulunci ta Iran
Ra'ayinka