Litinin 2 Nuwamba 2026 - 22:19
Daga Dogaro da Ƙasashen Waje zuwa Ɗaukar Matakin Kai: Tunanin Tattalin Arzikin Shahidin Jagora

Hauza/ Dakta Ihsan Khundouzi ya bayyana cewa tunanin tattalin arzikin Shahidin Jagora ya ginu ne bisa tsayin daka, ƙarfafa samar da kayayyaki a cikin gida da kuma samun 'yancin kai a fannin tattalin arziki. Ya ce, tabbatar da tattalin arzikin da ba ya bin danniyar manyan ƙasashe yana buƙatar rage dogaro da ƙasashen waje, bunƙasa samar da kayayyaki bisa ilimi da fasaha, da kuma shigar al'umma cikin harkokin tattalin arziki.

A cewar rahoton Kamfanin Dillancin Labaran Hauza daga birnin Mashhad, Dakta Ihsan Khundouzi, shugaban kwamitin tattalin arziki na ofishin Jagoran Jamhuriyar Musulunci, ya bayyana hakan ne a ranar Litinin, 11 ga watan Aban (02 ga Nuwamba, 2026), yayin taron ƙasa da ƙasa karo na 11 na masu gwagwarmaya a ƙasashen waje, wanda aka gudanar a babban ɗakin taro na Haramin Imam Ridha (AS).

Ya jaddada cewa yaƙi da danniyar manyan ƙasashe a fannin tattalin arziki bai kamata ya tsaya kawai ga taken siyasa da bayyana matsaya ba, a maimakon haka, dole ne a aiwatar da shi a cikin tsarin bankuna, kasuwanci, canjin kuɗi, tsara kasafin kuɗi da kuma yadda ake rarraba albarkatun ƙasa.

Dakta Khundouzi ya bayyana cewa tsarin danniyar tattalin arziki yana ƙoƙarin mayar da ƙasashe masu tasowa cikin halin dogaro da manyan ƙasashen duniya, ta hanyar mallakar muhimman hanyoyin samar da kayayyaki, kasuwanci da biyan buƙatun ƙasashe.

Ya ƙara da cewa duk wata manufa da za ta ƙarfafa ƙarfin ƙasa da rage dogaronta ga ƙasashen waje tana cikin tafarkin yaƙi da danniya. Amma duk wata manufa da za ta raunana ƙarfin tattalin arzikin ƙasa, ko da ana yin ta da taken yaƙi da danniya, a aikace tana ƙarfafa masu danniyar ne.

Shugaban kwamitin tattalin arzikin ya bayyana cewa dogaro da ƙasashen waje a fannin tattalin arziki yana da matakai uku: dogaro ta fuskar kayan aiki da fasaha, dogaro ta fuskar tunani da al'adar amfani da kayayyaki, da kuma dogaro ta fuskar tsarin siyasa da tattalin arziki.

Ya ce dogaro da fasahohi da wasu muhimman sassa da ake buƙata wajen samar da kayayyaki, yaɗa al'adar kashe kuɗi ba tare da buƙata ba, da kuma kasancewar wasu ƙungiyoyi masu cin moriyar ci gaba da dogaro da ƙasashen waje, suna daga cikin manyan matsalolin samun 'yancin kai na tattalin arziki.

Dakta Khundouzi ya kuma bayyana rashin cikakken sa ido kan harkokin tattalin arziki, cin hanci da rashawa, dogaro da hanyoyin canjin kuɗi na ƙasashen waje da raunana masana'antun cikin gida sakamakon yawan shigo da kayayyaki daga waje, a matsayin abubuwan da ke bai wa ƙasashen waje damar matsa wa wata ƙasa lamba ba tare da amfani da ƙarfin soja ba.

Dangane da tunanin tattalin arzikin Shahidin Jagora, Khundouzi ya ce wannan tunani ya kasance mai haɗin kai da daidaito, kuma ya ginu ne bisa gwagwarmaya, jure matsin lamba, dogaro da ƙarfin cikin gida da kuma ƙarfafa samar da kayayyaki a cikin ƙasa.

Ya ƙara da cewa Shahidin Jagoran ya sha jaddada muhimmancin ƙarfafa samar da kayayyaki a cikin gida, musamman kayayyakin da aka samar bisa ilimi da fasaha, tare da shigar da al'umma cikin harkokin tattalin arziki, tabbatar da adalci da kuma yaƙi da cin hanci da rashawa. Haka kuma, a hulɗar tattalin arziki da ƙasashen waje, ya ba da fifiko ga maƙwabtan ƙasashe, ƙasashen Musulmi, ƙasashe masu matsaya iri ɗaya da kuma ƙasashe masu tasowa.

Shugaban kwamitin tattalin arzikin ya bayyana cewa juriyar da Iran ta nuna a cikin kusan shekaru 45 na fuskantar takunkumi masu tsanani, ƙuntatawa kan cinikayya da man fetur, ƙwace albarkatun kuɗinta a ƙasashen waje, hana ta hulɗar banki ta hukuma da kuma yaƙe-yaƙe guda biyu da ba a saba ganin irinsu ba, na daga cikin sakamakon amfani da wannan tunanin tattalin arziki.

Duk da haka, ya bayyana cewa akwai wasu matsalolin tattalin arziki da ƙasar Iran ta fuskanta, ciki har da raguwar darajar kuɗin ƙasa, matsalolin tafiyar da kasuwar canjin kuɗi, rashin kammala aikin hanyar sufuri ta Arewa zuwa Kudu, da kuma rashin cikakken amfani da damar tattalin arzikin ƙasashen Gabashi da sauran ƙasashe masu tasowa.

Dakta Khundouzi ya danganta wani ɓangare na waɗannan matsaloli da rashin ci gaba da aiwatar da tunanin tattalin arzikin Shahidin Jagora cikin tsari guda a wasu matakan gudanarwa da yanke shawara na hukumomin gwamnati.

A ƙarshe, ya bayyana fatan cewa a wannan zangon jagoranci na uku na Juyin Juya Halin Musulunci, ta hanyar ƙara shigar al'umma da gyara tsarin tattalin arziki, za a hanzarta aiwatar da ɓangarorin tattalin arzikin yaƙi da danniya da ba a samu damar aiwatarwa yadda ya kamata ba, domin Iran ta samu cikakken 'yancin kai a fannin tattalin arziki da ƙara ƙarfafa matsayinta na ƙasa mai zaman kanta.
 

Alamomi

Ra'ayinka

You are replying to: .
captcha