A cewar rahoton Kamfanin Dillancin Labaran Hauza, an gudanar da taron a Cibiyar Ilimi da Bincike ta Imam Khumaini (RA), da ke birnin Qum na ƙasar Iran. Taken taron shi ne: “Hukuncin Fiƙihu Kan Karya Yarjejeniya: Nazarin Hanyoyin Shari’a da Dokoki na Ficewa daga Yarjejeniya Idan Maƙiyi Ya Karya Alƙawarinsa.”
Taron ya samu halartar Ayatullah Mahmoud Rajabi, Dokta Muhammad Jawad Larijani, Hujjatul Islam wal Muslimin Mahmoud Muhammadi Iraƙi da Hujjatul Islam wal Muslimin Hassan Alami. Sun tattauna batun yarjejeniyoyi da yadda ya kamata a tunkari karya alƙawura ta fuskar fiƙihu, dokoki da siyasa.
Larijani: Batun Miƙa Wuya Ko Tsayawa Kan Matsayi Ne
Dokta Muhammad Jawad Larijani, shugaban Cibiyar Binciken Ilimomin Asali, ya bayyana cewa Jamhuriyar Musulunci ta Iran ba ta neman yaƙi. Ya ce batun Iran ba ya takaita ga zaɓi tsakanin yaƙi da sulhu ba ne, a’a, babban batun shi ne ko za a miƙa wuya ko kuma a tsaya kan matsaya (gwagwarmaya).
Ya jaddada muhimmancin fahimtar ƙarfin Iran yadda yake a zahiri, tare da kasancewa cikin shirin kare ƙasa. Ya kuma ce diflomasiyya ya kamata ta zama hanyar kare muradun ƙasa da kuma amfani da ƙarfin kimiyya, fasaha da soji, ba hanyar raunana nasarorin da aka samu a fannin tsaro ba.
Larijani ya bayyana cewa akwai bambanci tsakanin karya yarjejeniya da yaudara a cikin yarjejeniya. Saboda haka, ya ce wajibi ne a binciki abin da yarjejeniya ta ƙunsa, sakamakon aiwatar da ita da kuma hanyoyin warware saɓani.
Ya ƙara da cewa, ya kamata a kula da muradun Jamhuriyar Musulunci, halin da ƙungiyoyin gwagwarmaya a Gabas ta Tsakiya suke ciki, batun mashigar Hormuz da kuma dokokin da suka shafi alƙawuran nukiliya.
Hujjatul Islam Muhammadi Iraƙi: A Faɗaɗa Binciken Fiƙihu Kan Yarjejeniyoyi
Hujjatul Islam wal Muslimin Mahmoud Muhammadi Iraƙi, mai kula da ofishin Jagoran Juyin Juya Halin Musulunci a Qum kuma mamba a Majalisar Ƙwararru ta Jagoranci, ya jaddada muhimmancin cika alƙawura kamar yadda Alƙur’ani ya koyar.
Ya yi kira da a faɗaɗa binciken fiƙihu kan yarjejeniyoyin zamantakewa, siyasa, soja da na ƙasa da ƙasa. A cewarsa, bai kamata a takaita binciken hukunce-hukuncen yarjejeniyoyi ga yarjejeniyoyin daidaikun mutane kawai ba. Ya kamata a kuma yi nazari kan yarjejeniyoyin da gwamnatoci ke ƙulla wa da sauran ƙasashe bisa koyarwar fiƙihun Musulunci.
Hujjatul Islam Muhammadi Iraƙi ya ce duk wata hanya ta tunkarar karya yarjejeniya dole ne ta kasance bisa ƙa’idojin Shari’a da dokoki. Ya ƙara da cewa, idan aka yanke shawarar kawo ƙarshen yarjejeniya bisa waɗannan ƙa’idoji, dole ne a sanar da ɗayan ɓangaren a sarari.
Hujjatul Islam Alami: A Kasance Cikin Shirin Kare Kai
Hujjatul Islam wal Muslimin Hassan Alami, wakilin lardin Khurasan Razavi a Majalisar Ƙwararru ta Jagoranci, ya jaddada muhimmancin kasancewa cikin shiri da taka-tsantsan idan aka fuskanci yiwuwar karya yarjejeniya daga maƙiyi.
Ya yi nuni da aya ta 60 a cikin Suratul Anfal, inda Allah Ya ce:
«وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ»
“Ku tanadar musu da dukkan ƙarfin da za ku iya.”
Hujjatul Islam Alami ya bayyana cewa shirin kare kai yana daga cikin muhimman hanyoyin tunkarar barazana. Ya ce cika alƙawura bai kamata ya sa a yi sakaci wajen lura da halaye da manufofin ɗayan ɓangaren ba.
Ya kuma yi nuni da wasiƙa ta 53 a cikin littafin Nahjul Balagha, wadda Imam Ali (AS) ya rubuta zuwa ga Malik Ashtar. A cewarsa, wasiƙar ta jaddada muhimmancin kasancewa cikin shiri da taka-tsantsan ko da bayan cimma yarjejeniyar sulhu, domin ɗayan ɓangaren na iya amfani da yarjejeniyar wajen cimma manufofinsa ta hanyar yaudara.
A ƙarshen taron, masu jawabi sun jaddada muhimmancin kiyaye ingantattun alƙawura, yin nazari mai zurfi kan karya yarjejeniyoyi da kuma guje wa amincewa da ɗayan ɓangare ba tare da ƙa’idoji ba. Sun kuma bayyana muhimmancin ƙarfafa dokokin fiƙihu da sauran ƙa’idoji wajen yanke shawara kan sulhu, tsagaita wuta da ficewa daga yarjejeniyoyi.
Ra'ayinka