A cewar rahoton Kamfanin Dillancin Labaran Hauza, ficewar Amurka daga Cibiyar Kula da Haƙƙin Ɗan Adam ta Majalisar Ɗinkin Duniya, bisa hujjar cewa majalisar tana nuna son kai ga Isra'ila, sannan harshen da take amfani da shi yana adawa da Amurka, ya nuna cewa abin da muke fuskanta ya wuce dokar daji, domin muna fuskantar mulkin mallaka na wayewa a bayyane kuma ba tare da ɓoye-ɓoye ba.
Sai dai tambayar da ta fi muhimmanci ita ce: Mene ne ainihin ma'anar mulkin mallaka na wayewa, kuma waɗanne abubuwa ne suka ƙunsa?
Daga nazarin ra'ayoyin masana da masu bincike a fannoni daban-daban, za a iya fahimtar cewa mulkin mallaka na wayewa na daga cikin sabbin hanyoyi masu sarƙaƙiya na mamaye duniya a zamanin yau. A wannan tsarin, wata ƙasa mai ƙarfi ba ta dogara kawai da ƙarfin soja da mamaye ƙasashe kai tsaye ba, sai dai tana amfani da al'adu, ƙimomi, tsarin rayuwa, ilimi, harshe da salon rayuwa wajen kafa tasirinta a kan sauran al'ummomi.
Ma'aunin Ci Gaba da Hankali da Aka Ƙayyade Wa Wasu
A cikin wannan nau'in mulkin mallaka, wanda wayewar Yammacin Duniya ƙarƙashin jagorancin Amurka ke kan gaba wajen aiwatar da shi, ana gabatar da shi a matsayin ma'aunin ci gaba, zamani, hankali da bunƙasa. Haka kuma, ana mayar da sauran wayewa da al'adu gefe ko kuma tilasta musu su kwaikwayi tsarin wannan cibiyar mai rinjaye domin su samu ci gaba.
Saboda haka, ya bayyana cewa a nan ana magana ne game da mamaye al'adu, wato kutsawa cikin zurfin tunani da al'adun al'ummomi. Abin lura shi ne, sabanin tsohon tsarin mulkin mallaka da ya fi mayar da hankali kan mamaye ƙasashe da kwashe albarkatun ƙasa, mulkin mallaka na wayewa yana da nufin mamaye tsarin imani, ra'ayoyi, ƙimomi, sha'awa da salon rayuwar mutane a faɗin duniya.
Ta wannan hanyar, al'ummomin da ake nufi za su iya karɓar tsarin mulkin da ke mamaye su da kansu, ba tare da jin an tilasta musu ba.
Ɗaya daga cikin fitattun alamomin wannan lamari shi ne ɗaukar cewa ci gaba da zamani ba za su samu ba sai an kwaikwayi al'adu da wayewar Yammacin Duniya. A cikin wannan tunani, duk wata al'umma da take son samun ci gaba, dole ne ta daidaita tsarin al'adunta, zamantakewarta, iliminta, har ma da tsarin dokokinta da tsarin Yammacin Duniya. A lokaci guda kuma, ana kallon al'adun gargajiya na cikin gida a matsayin na baya da rashin ci gaba.
Keɓance Ikon Samar da Ilimi, Ma'ana da Bayani
Ƙasashen da ke goyon bayan mulkin mallaka na wayewa suna riƙe da babban iko a fannonin samar da ilimi, ka'idojin kimiyya, kafafen yaɗa labarai, fina-finai, intanet da tsarin ilimi.
Ta wannan hanya, suna gabatar da fahimtarsu game da tarihi, haƙƙin ɗan Adam, mata, 'yanci da ci gaba a matsayin “bayani na duniya baki ɗaya kuma cikakke”, tare da tilasta wa sauran al'ummomi su karɓe shi.
A wani ɓangaren kuma, wannan nau'in mulkin mallaka yana aiki a tsari wajen rage darajar tarihi, harshe, adabi, tatsuniyoyi da abubuwan da ke gina asalin ƙasa da addini na al'ummomin da ke gefen cibiyoyin iko.
Manufar hakan ita ce raunana juriyar al'adu, tare da mayar da mutane masu amfani da kayayyakin al'adun ƙasashen da ke mamaye su ba tare da samun wani amfani na gaskiya ba.
Halatta Shisshigin Soja
Mulkin mallaka na wayewa sau da yawa yana ƙoƙarin ba da hujjar tsoma baki cikin harkokin ƙasashe, sanya takunkumi ko ma fara yaƙe-yaƙe, ta hanyar amfani da kalmomi kamar “kare haƙƙin ɗan Adam,” “bunƙasa da tabbatar da dimokuraɗiyya,” “kare haƙƙin mata,” ko “yaƙi da ta'addanci da danniya.”
Ta wannan hanyar, yana ƙoƙarin nuna kansa a matsayin mai ceton bil'adama, alhali kuwa ana amfani da waɗannan hujjoji wajen kare manufofinsa na mamaya.
Daga nan za mu fahimci cewa mulkin mallaka na wayewa tsari ne da mamaye al'ummomi ke ɗaukar siffar da ba a iya ganinta cikin sauƙi, mai laushi da kutsawa cikin tunanin mutane. Hakan yana faruwa ne ta yadda al'ummomin da ake mamaye su suke karɓar ƙimomi da dokokin masu mamaye su a matsayin mafi girma da kuma abin da ya dace da su, ba tare da jin an tilasta musu da ƙarfin soja ba.
Hanyoyin Yaƙi da Mulkin Mallaka na Wayewa
Yaƙi da mulkin mallaka na wayewa yana buƙatar, wata cikakkiyar dabara mai faɗi, mai hangen nesa da basira fiye da komai. Wannan dabara ya kamata ta samo asali daga cikin al'adunmu, tare da lura da sauye-sauyen da ke faruwa a duniyar zamani.
A wannan fanni, domin kare al'adu, mazhaba da asalin Musulunci daga wannan kutsawa ta laushi, ya kamata a mai da hankali sosai kan waɗannan matakai na aikace-aikace:
1. Ƙarfafa da Sake Gina Asalin Tarihi da Addini
Babu shakka, matakin farko na kariya daga mulkin mallaka na wayewa shi ne samun fahimtar tarihi da al'adu. Saboda haka, muna ganin cewa zurfafa fahimtar tushen wayewar Iran (al'umma) da koyarwar Musulunci mai ɗorewa zai taimaka wa jama'a, musamman matasa, wajen fuskantar al'adun da suka fi rinjaye, ba tare da rasa asalin kansu ba.
2. Bunƙasa Tunanin Nazari da Tantancewa a Tsarin Ilimi
Dangane da muhimmancin ilimin kafafen yaɗa labarai, ya kamata a jaddada cewa ilimantar da sabon zamani ya kasance ta yadda ba za su karɓi duk wani bayani, labari ko tsarin rayuwa ba tare da nazari da tantancewa ba.
A wasu kalmomi, horar da tunani mai zurfin bincike zai taimaka wa ɗalibai su fahimci abubuwan da ke ɓoye a bayan kayayyakin al'adun Yammacin Duniya masu jan hankali, kuma kada su miƙa wuya ga saƙonnin da ake ɓoye a cikinsu.
3. Samar da Ingantaccen Kayayyakin Cikin Gida Mai Jan Hankali
A wani ɓangaren kuma, ya kamata a fahimci cewa ba za a iya fuskantar mamayar kafafen yaɗa labarai da umarni da hani kawai ba. Maimakon haka, ana buƙatar basira, musamman wajen samar da abubuwan da za su ja hankali kuma su yi tasiri.
Babbar mafita ita ce samar da ingantattun kayayyakin al'adu, fina-finai, zane-zane masu motsi, wasannin kwamfuta da adabi waɗanda suka dace da sha'awar matasan yau. Waɗannan kayayyaki su kasance masu iya yin gogayya da na duniya, tare da kare al'adun cikin gida da kuma bayyana ƙimomin al'ummarmu.
4. Muhimmancin Fahimtar Yanayi da Fannonin Zamani
Babu shakka, maimakon nuna gazawa ko ɗaukar matsayin kariya kawai wajen fuskantar mulkin mallaka na al'adu, ya kamata a fuskanci ilimin zamani da nasarorin kimiyya na duniya.
Ma'anar hakan ita ce a san su, a yi musu suka da nazari, sannan a yi amfani da ɓangarorinsu masu amfani na fasaha da hankali wajen ci gaban ƙasa, ba tare da miƙa wuya ga tushen tunani da falsafar 'yan mamaya ba.
5. Muhimmancin Mai da Hankali Sosai Kan Adalcin Zamantakewa
Saboda ɗaya daga cikin manyan hanyoyin da mulkin mallaka na wayewa ke amfani da su wajen kutsawa cikin al'ummomi shi ne fito da gazawarsu fili, ya zama wajibi tsarin shugabanci ya yi nasara wajen tabbatar da adalcin zamantakewa, jin daɗin jama'a, 'yanci na halal da ci gaban ilimi.
Idan aka samu nasara a waɗannan fannoni, za a ƙara ƙarfafa amincewar jama'a da kuma alaƙarsu da al'adunsu da mazhabarsu. Ta wannan hanyar, za a rage tasiri da damar kutsawar al'adun maƙiya.
Wannan shi ne muhimmin batu da Imam Shahidin Jagora suka sha jaddadawa a cikin shawarwarinsu da jawabansu.
Rahoto daga: Sayyid Muhammad Mahdi Musawi
Ra'ayinka