A cewar Kamfanin Dillancin Labaran Hauza, Amirul Muminina Imam Ali (AS) ya yi mana wannan wasiyya a cikin littafin Nahjul Balagha:
«الِاسْتِغْنَاءُ عَنِ الْعُذْرِ، أَعَزُّ مِنَ الصِّدْقِ بِهِ.»
Ma’ana: Guje wa aikata abin da zai sa mutum ya nemi uzuri ya fi neman uzuri na gaskiya mai karɓuwa. (1)
Bayani
Ko da yake yarda da kuskure da neman afuwa daga wasu alama ce ta hankali, kamar yadda Amirul Muminina Imam Ali (AS) ya bayyana cewa:
«اَلْمَعْذِرَةُ بُرْهَانُ اَلْعَقْلِ.»
Ma’ana: Neman uzuri hujja ce ta hankali. (2)
Duk da haka, ya kamata mutum ya yi iya ƙoƙarinsa wajen guje wa shiga halin da zai sa ya riƙa neman uzuri da yafiya, domin hakan na iya rage masa mutunci.
Imam Ja’afar Sadik (AS) ya bayyana game da wannan lamari cewa:
«لا یَنبَغی لِلمُؤمِنِ أن یُذِلَّ نَفسَهُ، قُلتُ: بِما یُذِلُّ نَفسَهُ؟ قالَ: یَدخُلُ فیما یَعتَذِرُ مِنهُ»
Ma’ana: Bai kamata mumini ya ƙasƙantar da kansa ba. Sai na tambaya: Ta yaya yake ƙasƙantar da kansa? Sai ya ce: Ta hanyar aikata abin da zai sa ya nemi uzuri a kansa. (3)
Tabbas, kamar yadda muka sake jaddadawa, idan mutum ya yi kuskure, neman afuwa alama ce ta hankali.
Saboda haka, Amirul Muminina Imam Ali (AS) ya gabatar mana da wata ƙa’ida da za mu riƙa amfani da ita a mu’amalarmu ta yau da kullum.
Ya ce:
«و احذَرْ کلَّ عَمَلٍ إذا سُئلَ عَنهُ صاحِبُهُ أنکَرَهُ أوِ اعتَذَرَ مِنهُ، و لا تَجعَلْ عِرضَکَ غَرَضا لِنِبالِ القَولِ.»
Ma’ana: Ka guji duk wani aiki da idan aka tambayi wanda ya aikata shi, zai musanta ko ya nemi uzuri a kansa. Kada ka mayar da mutuncinka abin da harsunan mutane za su riƙa harba da kibiyoyin maganganu. (4)
A dangantakar da ke tsakanin Mahalicci da halittunsa ma, haka abin yake.
An ruwaito daga Imam Ali (AS) cewa:
«تَرْکُ الذَّنْبِ، أَهْوَنُ مِنْ طَلَبِ الْمَعُونَةِ [التَّوْبَةِ].»
Ma’ana: Barin zunubi ya fi sauƙi fiye da neman taimako wajen tuba. (5)
Muhimmancin Karɓar Uzurin Wasu
Yanzu da aka kawo batun neman uzuri, yana da kyau a bayyana nauyin addini da ya rataya a wuyan wanda ake neman gafara daga gare shi.
Wani lokaci wasu mutane suna aikata kuskure, daga baya su zo neman afuwa da yafiya, amma ba su da wani uzuri mai gamsarwa. Wataƙila ma suna zuwa cikin kunya da ƙasƙantar da kai saboda nadamar abin da suka aikata.
Game da wannan lamari, Amirul Muminina Imam Ali (AS) ya yi mana wannan kyakkyawar wasiyya:
«اِقبَلْ عُذرَ أخیکَ، و إن لَم یَکُن لَهُ عُذرٌ فَالتَمِسْ لَهُ عُذرا.»
Ma’ana: Ka karɓi uzurin ɗan’uwanka, kuma idan ba shi da uzuri, ka nemo masa uzurin. (6)
Muhimmancin karɓar uzuri ya kai matsayin da Imam Zainul Abidin (AS) ya ce:
«لاَ یَعْتَذِرُ إِلَیْکَ أَحَدٌ إِلاَّ قَبِلْتَ عُذْرَهُ وَ إِنْ عَلِمْتَ أَنَّهُ کَاذِبٌ.»
Ma’ana: Kada wani ya zo maka neman uzuri face ka karɓi uzurinsa, ko da kuwa ka san cewa ƙarya yake yi. (7)
Da dai sauran koyarwa makamancin haka.
Kalmar Ƙarshe: Ya Allah, Ka Yafe Mana!
A ƙarshe, za mu miƙa wannan roƙo ga Allah Maɗaukakin Sarki:
Ya Allah! Mu masu kuskure ne, kuma mun yi nadama, alhali ba mu da wani uzuri. Kai ne Shaida kuma Mai lura da mu, amma duk da haka mun aikata kuskure! Mun amfana da ni’imominka, amma muka aikata zunubi! Yanzu ba mu da wani wurin fakewa sai ƙofarKa. Ya Allah, Ka yafe mana! Ka yafe mana! Ka yafe mana!
Manazarta:
1. Nahjul Balagha, Hikima ta 329.
2. Uyunul Hikam, Juzu’i na 1, shafi na 35.
3. Wasa’ilush Shi’a, Juzu’i na 16, shafi na 156.
4. Nahjul Balagha, Hikima ta 69.
5. Nahjul Balagha, Hikima ta 170.
6. Biharul Anwar, Juzu’i na 71, shafi na 165.
7. Biharul Anwar, shafi na 180.
An shirya wannan rubutu a Sashen Ilimi da Al’adu na Kamfanin Dillancin Labaran Hauza.
Ra'ayinka