A cewar rahoton Sashen Harkokin Ƙasashen Waje na Kamfanin Dillancin Labaran Hauza, Abdulaziz bin Habtour ya yi wani rubutu inda ya yi nazari kan tarihin kafuwar gwamnatin Saudiyya. Da farko, ya yi tambaya kan halaccin wannan gwamnati da kuma yadda ta kafa tare da tabbatar da ikonta a yankin Larabawa. Daga nan ya yi bayani kan sauye-sauyen tsarin gadon sarauta a gidan Ali-Sa'ud da kuma sakamakon zuwan Muhammad bin Salman kan karagar mulki.
Tun daga kafuwar gwamnatin Saudiyya ta farko a yankin Dir'iyya har zuwa ayyana Masarautar Saudiyya, tarihin Ali-Sa'ud ya kasance yana da alaƙa da haɗin kai tsakanin ikon siyasa da aƙidar Wahabiyanci. Daga baya, sauya tsarin gadon sarauta da kuma ƙarfafa ikon Muhammad bin Salman suka kawo sabon yanayi a wannan gwamnati.
Bayan rasuwar Abdul'aziz, sarauta a gidan Ali-Sa'ud ta kasance tana wucewa ne tsakanin 'ya'yansa maza, galibi bisa la'akari da wanda ya fi sauran shekaru. Amma Salman bin Abdulaziz ya karya wannan al'ada, inda ya zaɓi ɗansa Muhammad a matsayin yarima mai jiran gado. Wannan mataki ya sauya tsarin gadon sarauta da aka saba amfani da shi a Saudiyya.
A farkon hawansa kan karagar mulki, Muhammad bin Salman ya ƙaddamar da yaƙin Yemen, yana mai alƙawarin samun nasara cikin gaggawa. An fara wannan yaƙi ne da sunan Operation Decisive Storm (Guguwar Ƙuduri), inda aka yi tsammanin za a kammala shi cikin makonni ko watanni kaɗan. Sai dai bayan fiye da shekaru goma, yaƙin ya ci gaba da kasancewa ɗaya daga cikin manyan matsalolin da Saudiyya ke fuskanta a yankin. A tsawon wannan lokaci, Yemen ta fuskanci asarar rayuka masu yawa, lalacewar muhimman ababen more rayuwa da kuma matsananciyar matsalar tattalin arziki.
Manyan kuɗaɗen da Saudiyya ta kashe wajen yaƙin sun kuma haifar da tambayoyi game da irin nasarar da ta samu da kuma dogaron tsaro da take yi ga Amurka. Duk da sayen makamai na biliyoyin daloli, har yanzu Saudiyya tana dogaro da Amurka wajen samun taimakon soji da siyasa.
A cikin gida kuwa, ƙarfafa ikon Muhammad bin Salman ya zo tare da kama wasu daga cikin 'ya'yan gidan sarauta da manyan 'yan kasuwa a otal ɗin Ritz-Carlton a shekarar 2017. Gwamnati ta bayyana cewa an yi hakan ne domin yaƙi da cin hanci da rashawa. Sai dai masu suka sun nuna rashin amincewarsu da yadda aka gudanar da lamarin ba tare da cikakken tsarin shari'a ta gaskiya ba. Sun kuma yi zargin cewa an matsawa waɗanda aka kama lamba domin su miƙa wani ɓangare na dukiyoyinsu.
Kisan Jamal Khashoggi, ɗan jaridar Saudiyya, a cikin ofishin jakadancin Saudiyya da ke birnin Istanbul, shi ma ya zama ɗaya daga cikin manyan abubuwan da suka jawo ce-ce-ku-ce a lokacin da Muhammad bin Salman ke ƙarfafa ikonsa. Lamarin ya samu yaɗuwar labarai sosai a duniya, tare da jefa martabar gwamnatin Saudiyya cikin matsala.
A fannin hulɗar ƙasashen waje kuwa, an soki makudan kuɗaɗen da aka kashe wajen ziyarar Donald Trump zuwa Saudiyya da kuma kusancin dangantakar kuɗi da siyasa tsakanin Riyadh da Washington. Musamman ganin cewa Amurka tana goyon bayan Isra'ila tare da taka rawa a rikice-rikice da yaƙe-yaƙen yankin.
Haka kuma, manufofin Muhammad bin Salman a fannin al'adu da zamantakewa sun fuskanci suka. Yawaitar shagulgulan kiɗe-kiɗe da nishaɗi da kuma sauye-sauyen al'adu, a daidai lokacin da ake tsare da malamai da ke sukar gwamnati, na daga cikin abubuwan da ake la'akari da su wajen tantance ayyukan gwamnatin Saudiyya.
A fannin tattalin arziki kuwa, Muhammad bin Salman yana aiwatar da manyan muradunsa ta hanyar shirin «Vision 2030» (Hangen Nesa na 2030) da kuma aikin gina babban birni na zamani mai suna Neom. An gabatar da waɗannan ayyuka ne da nufin sauya tattalin arzikin Saudiyya gaba ɗaya. Sai dai yawan kuɗaɗen da ake kashewa a kansu da kuma ko za a cimma manufofin da aka tsara har yanzu suna daga cikin abubuwan da ake tambaya da kuma suka a kansu.
Madogara: Ofogh News
Ra'ayinka